Strategische samenwerkingen in de GRZ

Op dinsdag 20 september 2016 vond de intervisiebijeenkomst plaats voor strategische samenwerking in de geriatrische revalidatiezorg (GRZ), georganiseerd door Q-Consult Zorg met een bijdrage van Kennedy van der Laan. Vertegenwoordigers van vijf organisaties werden meegenomen in de wereld van samenwerkingsvormen.

De GRZ is vaak maar een klein deel van de totale organisatie. Een samenwerking kan zorgen voor een betere positionering in de regio en efficiëntere bedrijfsvoering. Ook is samenwerken soms noodzakelijk vanwege de inkoopeisen qua omvang van de doelgroep. Maar welke samenwerkingsvormen zijn er? En hoe ga je een traject in van samenwerken? Daar hebben we een avond lang over gediscussieerd.

Voorbereiding van de samenwerking

Ernie van Dooren, partner bij Q-Consult Zorg, stelt de deelnemers meteen op scherp: “90% van de samenwerkingen loopt stuk tijdens de voorbereiding vanwege de mensen. De samenwerkingsvorm is eigenlijk nooit het probleem.” Op het moment van het tekenen van een intentieverklaring gaat het vaak nog goed, maar zodra er een specifieke indeling gemaakt moet worden, loopt het spaak omdat het persoonlijk wordt. Een van de deelnemers noemt het ook wel een huwelijk waarbij je al kinderen hebt. Ofwel: bezint voor je begint!

Mogelijke samenwerkingsvormen

De contractuele samenwerking: dit is de lichtste vorm van samenwerken. Het is een overeenkomst voor een gedeeltelijke samenwerking op een specialisme. Deze samenwerking brengt alleen inhoud en kwaliteit samen. Het is eigenlijk een stap voor de oprichting van een joint venture.

Bij deze samenwerkingsvorm brengen twee partijen een deel van wat ze doen onder in een aparte entiteit, de joint venture. Met het inkleden van een joint venture kunnen er verschillende effecten teweeg worden gebracht. Aandachtspunt hierbij is dat het voor de Autoriteit Consument & Markt (ACM) niet uitmaakt of en wat voor rechtsvorm er aanwezig is, want een zelfstandige economische eenheid kwalificeert voor hen ook als joint venture.

Het consortium: een samenwerkingsverband van meestal tijdelijke aard waarbij leden flexibel kunnen toe- en uittreden. Je ziet dit veel in de wegenbouw, maar in de zorg is een voorbeeld een inkoopconsortium.

Bovenstaande samenwerkingsvormen kunnen in verschillende rechtsvormen gegoten worden. Maar dit is eigenlijk een stap verder in het samenwerkingsproces. Er kan altijd wel een passende rechtsvorm gevonden worden, maar eerst moeten andere zaken aan bod komen.

Tenslotte zijn er de vergaande samenwerkingen. De juridische fusie is de meest vergaande samenwerkingsvorm waarbij partijen volledig in elkaar op gaan.

Ik wil samenwerken, waar begin ik?

De deelnemers hebben een hoop vragen en willen voornamelijk antwoorden op zaken als:

  • Hoe zorg je dat een samenwerking soepel verloopt?
  • Wat bespreek je in de voorfase van een samenwerking?
  • Wat is het belang van verschillende samenwerkingsvormen?
  • Hoe ga je om met de eisen van de ACM?

Tijdens de intervisie gingen we voornamelijk dieper in op de eerste twee vragen. Want welke vragen moet je elkaar nou stellen om tot een succesvolle samenwerking te komen?

Ernie van Dooren antwoordt dat naast het bepalen van je doel, je al vroeg open en eerlijk tegen elkaar moet zijn. Dus bespreek ook in de voorfase van het traject hoe je de geldstromen wil inrichten, hoe de macht verdeeld moet worden, wie er invloed mag hebben op welk personeel, of je winst wil maken en wie er aansprakelijk is. Deze moeilijke vragen en gesprekken worden vaak tot het laatst uitgesteld, terwijl dit de eerste vragen moeten zijn die je moet bespreken. Dit zijn juist de zaken waar je op vast kunt lopen, juridisch gezien loop je niet zo snel vast.

Het is zoals een van de deelnemers zegt: ‘De kunst om te bepalen wat voor jóu belangrijk is, wat wil jíj precies uit deze samenwerking halen?’ Hier moeten partijen vanaf het eerste moment duidelijk in zijn. En aan het einde van de dag moeten beide partijen voelen dat ze er beter van zijn geworden.

Tot slot

De deelnemers concludeerden dat, hoewel je een samenwerking vanuit het perspectief van de cliënt moet aangaan, het belangrijk is dat de rest niet vergeten wordt. Kijk vooraf goed waar je aandacht aan wilt besteden in de voorfase. Een goede risicoanalyse is belangrijk. En wees, vanaf het begin, open en eerlijk tegen je samenwerkingspartner. Dat kan een hoop problemen besparen!

Meer weten? Wij schrijven een boek over ‘Samenwerkingen in de zorg’!

Q-Consult Zorg en Kennedy van der Laan schrijven momenteel een boek over samenwerkingen binnen de gezondheidszorg. Wilt u geïnformeerd worden zodra het boek beschikbaar is? Geef uw interesse dan door via samenwerken@qconsultzorg.nl en wij houden u op de hoogte.