Wat wij mee naar huis namen van het congres ‘VBHC in de praktijk’

Wat wij mee naar huis namen van het congres ‘VBHC in de praktijk’

Ongeveer een maand geleden was in de Jaarbeurs Utrecht het congres ‘VBHC in de praktijk’. Hier werd een interessant programma aangeboden met verschillende sprekers met ieder zijn eigen perspectief op de invulling van Value Based Health Care (VBHC). Hierin sprong het verhaal van professor Robert S. Kaplan het meest in het oog met zijn kijk op het verband tussen Time Driven Activity Based Costing (TDABC) en VBHC. Net als hem delen wij de visie dat het van grote meerwaarde kan zijn voor organisaties, mits op een pragmatische manier toegepast. Om dan maar te beginnen: wat is TDABC en waarom is het zo interessant?

Wat is TDABC?
Op zijn makkelijkst gezegd is TDABC een eigen manier om kosten voor activiteiten te bepalen. Hierbij is het uitgangspunt dat (zorg)activiteiten stapsgewijs en per minuut worden gemeten. Voorwaarde hiervoor is dan ook dat het hele zorgproces rondom één patiëntengroep in kaart is gebracht. Dit dient zeer gedetailleerd te gebeuren, zodat iedere functionaris die ook maar een minimale handeling in het belang van dit zorgproces doet, in beeld is.

Vervolgens is het doel om per handeling te bepalen hoeveel tijd (in minuten) het kost, waarna middels het uurloon bepaald kan worden wat de kostprijs van deze handeling is. De optelsom van de kosten van de handelingen leidt uiteindelijk tot de kosten van het zorgproces. Uiteraard dient hier net als bij andere methoden nog wel rekening gehouden te worden met het gebruik van materialen en andere algemene kosten.

Waarom is TDABC zo interessant?
Er zijn tal van manieren om kosten van activiteiten te bepalen. Op zichzelf is TDABC dan ook niet revolutionair. Echter TDABC geeft als middel voor VBHC een inkijk in het totale zorgproces voor de patiënt met een focus op die activiteiten die voor patiënten echt waarde toevoegen, waarbij ook de kosten van deze activiteiten gelijk duidelijk zijn. Dit biedt de mogelijkheid tot het optimaliseren van een zorgproces, gebaseerd op de juiste keuzes. Tijdens het VBHC-congres werden de toepassingsmogelijkheden van TDABC, zoals onderstaand, gepresenteerd.

Als sterk versimpeld voorbeeld kan gekeken worden naar het bepalen van de kosten voor een polikliniekbezoek (dit voorbeeld hebben wij gebaseerd op gegevens uit dit artikel).

  • Stap 1: Waardeketen / zorgproces van patiëntengroep in kaart brengen
  • Stap 2: Alle momenten definiëren waarop er een functionaris betrokken is bij de patiënt. In dit geval: medewerker, verpleegkundige en arts
  • Stap 3: Schatting van het gemiddeld aantal minuten per functionaris voor deze patiëntengroep. In dit voorbeeld:
    • 18 min. met de medewerker
    • 24 min. met de verpleegkundige
    • 9 min. met de arts
  • Stap 4: Capacity cost (CC-rate): kosten per uur/minuut per functionaris.
    • Maandelijkse kosten verpleegkundige = € 7.280 (inclusief overhead en verbruik binnen kliniek (bijvoorbeeld IT producten of kantoorruimte))
    • Maandelijkse beschikbaarheid verpleegkundige= 112 uur
    • CC-rate: 7.280/112= € 65 per uur
    • CC-rate van medewerker en arts= € 45 en € 300 per uur
  • Stap 5: Totale kosten zorgproces:
    • Totale kosten: (0.3 x € 45) + (0.4 x € 65) + (0.15 x € 300)= € 84,50

Middels dit versimpelde voorbeeld wordt duidelijk op basis van de gespendeerde tijd wat de kosten zijn voor het polikliniekbezoek voor één specifieke patiëntengroep. Bij herhaling van dit proces bij meerdere groepen en ingrepen wordt direct inzichtelijk waar de hoge of lage kosten worden gemaakt. Dit biedt ingangen voor het heroverwegen van stappen in het zorgproces.

Meer weten?
Mocht je meer willen weten over TDABC en hoe wij dit mogelijk kunnen maken in de praktijk, neem dan contact op met Karin de Booij. Tevens is hier een interessant artikel te vinden over de kijk van prof. Robert S. Kaplan en prof. Micheal E. Porter op TDABC.