Overzicht verkiezingsprogramma's Zorg

Minder regels, meer samenwerking: “We moeten van wantrouwen naar vertrouwen en van tegenwerking naar samenwerking in de zorg”. Dit is in een notendop de conclusie van het nationaal debat ‘Politieke Keuzes in de Zorg’ van 21 januari jl. Wat bedoelen politici hier nu precies mee? Wat hebben de verschillende fracties voor ogen met de zorg? De consultants van Q-Consult Zorg hebben op basis van de verkiezingsprogramma’s van de grootste partijen voor u een overzicht gemaakt van de belangrijkste thema’s voor de zorg.

De belangrijkste thema's

De programma’s van de negen grootste politieke partijen bevatten veel overeenkomsten. In de download in het linkermenu is een overzicht opgenomen met de belangrijkste onderwerpen uit de verkiezingsprogramma’s. Na de hervormingen van afgelopen kabinet pleiten de meeste partijen voor rust en stabiliteit. Met uitzondering van 50PLUS en de SP zet iedereen in op doorontwikkeling van het huidige stelsel. Het standpunt van de PVV op dit punt is niet duidelijk.

Kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid zijn en blijven belangrijke thema’s. Daarnaast wordt ingezet op preventie, zorg in de wijk en versterking van de eerste lijn. Er is een verschuiving zichtbaar van genezen naar voorkomen. Om zorg thuis en thuis wonen mogelijk te maken, wordt door alle partijen veel nadruk gelegd op samenwerking tussen (sociale) wijkteams, (ambulante) zorgverleners en specialisten. Ook wordt er nadruk gelegd op het versterken van de positie en zeggenschap van cliënten en mantelzorg. Iedereen zet in op slimmer werken en het verminderen van de bureaucratie. Met uitzondering van de VVD en D66 willen alle partijen het eigen risico verlagen of afschaffen en pleit men voor een andere rol van verzekeraars. VVD en D66 zeggen hier niets over. Partijen zetten in op behoud van het persoonsgebonden budget in de langdurige zorg. VVD, ChristenUnie en GroenLinks zetten in op verbreding / de introductie van een integraal pgb. PvdA, CDA en D66 noemen persoonsvolgende bekostiging als mogelijk instrument. D66 wil ruimte om met verschillende vormen van bekostiging te experimenteren, waaronder populatiebekostiging. De VVD wil integrale bekostiging in de geboortezorg invoeren om samenwerking tussen professionals te stimuleren. Opvallend item is het standpunt met betrekking tot de medisch specialisten: PvdA, SP, D66, GroenLinks en ChristenUnie stellen voor dat alle specialisten in dienstverband gaan.

Aandacht voor specifieke doelgroepen

Binnen de programma’s gaat de aandacht uit naar specifieke doelgroepen: Naast ouderenzorg, wordt in de meeste verkiezingsprogramma’s specifiek aandacht besteed aan:

  • De GGZ en de opvang van verwarde personen. Hiervoor moet voldoende geestelijke gezondheidszorg thuis & in de buurt en goede 24-uurs crisiszorg beschikbaar zijn.
  • Aandacht voor mensen met een beperking is in de meeste programma’s beperkt tot het naleven van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. De ChristenUnie besteedt specifiek aandacht aan additioneel beleid voor gehandicapten.
  • Alle partijen, met uitzondering van 50PLUS en de PVV, gaan specifiek in op de zorgbehoefte van jeugdigen. Er is behoefte aan laagdrempelige jeugdzorg, dicht bij de jongeren in de buurt. De inzet van het familiegroepsplan kan hierbij een instrument zijn. Kindermishandeling en misbruik moeten effectief worden bestreden.

Het CPB heeft in haar rapport “Keuzes in kaart 2018 – 2021” de verkiezingsprogramma’s van verschillende politieke partijen doorgerekend op de effecten op middellange en lange termijn. Het CPB heeft alleen de programma’s doorgerekend die door politieke partijen aan haar zijn aangeboden. Om die reden ontbreekt een aantal partijen in de overzichten (o.a. PVV en 50Plus). Bij de doorberekeningen is specifiek gekeken naar de uitgaven in de zorg (de lastenkant). (Het CPB kijkt niet naar de batenkant van de voorgestelde maatregelen.)

  • PvDA, SP, CDA en GroenLinks: verhoging van de zorguitgaven;
  • VVD en D66: verlaging van de zorguitgaven;
  • CU: geen verandering van de zorguitgaven.

In de download in het linkermenu is in een tabel door het CPB voor de verschillende sectoren – curatief, langdurig en WMO – aangegeven op welke wijze de verkiezingsprogramma’s doorwerken. Opvallend is dat de uitgaven voor de langdurige zorg en WMO bij alle partijen toenemen en dat de curatieve zorg in veel gevallen een krimp laat zien. Bekijk ook de interactieve infographic van het CPB.

Welke elementen van de verkiezingsprogramma’s uiteindelijk een plek krijgen in de kabinetsplannen hangt natuurlijk af van de uitslag van de verkiezingen op 15 maart en de coalitievorming. In de huidige peilingen (Ipsos)  gaan VVD en PVV aan de leiding, gevolgd door CDA, D66 en GroenLinks, de PvdA en de SP. Omdat het politieke landschap zo versnipperd is, is het waarschijnlijk dat er na de verkiezingen verschillende verbonden ontstaan (Links: GroenLinks, PvdA & SP, Liberaal: VVD & D66, Christelijk: CDA & CU en populistisch: PVV en enkele kleinere partijen).

Benieuwd naar de uitwerking van het nieuwe kabinetsbeleid specifiek voor uw organisatie, zodat u op tijd uw (beleids)keuzes hierop kunt afstemmen? De consultants van Q-Consult Zorg helpen u graag. Neem contact op met Coen van Lisdonk of Sanne Lubbers voor advies of voor een training op maat over de kabinetsplannen 2017-2021.