Zelforganisatie en In Control

Op 21 januari jl. organiseerde Q-Consult Zorg een intervisie met als thema ‘Zelforganisatie en In control’. Bij de bijeenkomst waren 25 controllers en financials uit het zorgveld aanwezig. Zowel zelfsturing als control zijn bekende thema’s voor de deelnemers. De verbinding van control en zelforganisatie, control op zelforganisatie of control in zelforganisatie, is een nieuwe zoektocht voor ons.

Tijdens de intervisie deelden Jan Gerben Verzijl en Willem Rutgers hun visie op zelfsturing en in control zijn. Deze zaken lijken zorgorganisaties te bewapenen tegen de toenemende complexiteit en decentralisatie die momenteel plaatsvindt in zorgland. Een aandachtspunt is dat organisaties bij de inzet van zelfsturende teams vertrouwen geven aan het primaire proces en daar verantwoordelijkheid en verantwoording voor terug verwachten (het Bounceprincipe).

Zelforganisatie: een hype?

In de zaal ontstond de discussie over de vraag of zelfsturing in de zorg een hype is of niet. "Is dit iets wat overwaait?", vroeg een deelnemer zich af, "Of is dit echt een trend die door een groot aantal organisaties gevolgd wordt en voor lange tijd behouden blijft?" De deelnemers zien dat veel traditioneel ingerichte organisaties bezig zijn met een inhaalslag op het gebied van zelfsturing. Vanuit een bestaande organisatie is dat erg lastig. "Je hebt dan echt te maken met een cultuuromslag." Dat het middenmanagement hierin een belangrijke rol vervult, erkende iedereen. "Maar…", vervolgde iemand, "Deze managers zien deze ontwikkeling vaak met lede ogen aan en vrezen voor hun baan".

Wanneer de omslag naar zelfsturing is ingegeven door kostenreductie wordt het een nog lastiger verhaal. Vanuit de zaal werd dit bevestigd en geopperd: "Er is maar één legitieme reden om zelfsturing in te richten, namelijk de (regie bij de) cliënt!"

Hard controls & soft controls

Zowel hard als soft controls kunnen in de ontwikkeling naar (meer) zelfsturing niet ontbreken. Bekende voorbeelden van hard controls (naast de AO/IC, procedures en risicomatrix) zijn de externe eisen waar zorgorganisaties aan moeten voldoen, zoals bijvoorbeeld contractafspraken met financiers. Binnen organisaties zijn de kaders met bijvoorbeeld huishoudboekjes, waarin duidelijk vermeld staat wat een afdeling of team mag uitgeven, ook een vorm van verantwoording.

Zowel hard als soft controls kunnen in de ontwikkeling naar (meer) zelfsturing niet ontbreken. Bekende voorbeelden van hard controls (naast de AO/IC, procedures en risicomatrix) zijn de externe eisen waar zorgorganisaties aan moeten voldoen, zoals bijvoorbeeld contractafspraken met financiers. Binnen organisaties zijn de kaders met bijvoorbeeld huishoudboekjes, waarin duidelijk vermeld staat wat een afdeling of team mag uitgeven, ook een vorm van verantwoording.

Met behulp van ‘Kwik’ meet je kortcyclisch het werkklimaat van uw organisatie. Tijdens de intervisie liet Jan Gerben zien hoe dat in zijn werk gaat en beantwoordde hij zes korte vragen op het gebied van o.a. autonomie, inhoud en welbevinden. De deelnemers reageerden erg enthousiast.

Wij kunnen terugkijken op een inspirerende intervisie en danken alle deelnemers voor het delen van hun kennis en ervaringen.