Miljoenennota follow-up

Dit kunt u verwachten in 2019

Dit kunt u verwachten in 2019

De Miljoenennota, die dinsdag 18 september gepresenteerd werd door minister Wopke Hoekstra van Financiën, bood weinig actief beleid voor de zorg in 2019. Toch zijn er ontwikkelingen die wel degelijk impact hebben op de zorg. Genoeg reden voor ons om een aantal van deze aandachtspunten op een rij te zetten. Lees hieronder waar ziekenhuizen rekening mee moeten houden in 2019.

Integraal capaciteitsmanagement
Het reeds gepresenteerde Hoofdlijnenakkoord zet ziekenhuizen aan om volumes te verminderen en om kosten te drukken. Gevolg: een deel van de ziekenhuiszorg zal verschoven worden naar de eerste lijn en waar mogelijk naar de patiënt thuis. Dit laatste onder de noemer van de juiste zorg op de juiste plek. Met de juiste zorg op de juiste plek, wordt er beter aangesloten op de behoefte van de patiënt wat betreft gewenste zorg en zorglocatie.  Deze preventieve werkwijze heeft als beoogd doel het voorkomen van verwijzingen en complicaties. Dit loopt parallel met een vermindering van gevraagde capaciteit binnen de tweede lijn, wat voornamelijk de minder gecompliceerde en minder intensieve zorgvraag betreft (zoals die van COPD- en diabetespatiënten). Als gevolg van de juiste zorg op de juiste plek zal de portefeuille van de tweede lijn hoogstwaarschijnlijk in toenemende mate uit patiënten met een complexe zorgvraag bestaan.

Deze verschuiving van tweede- naar eerstelijnszorg vraagt om een scherpe doorrekening van de zorgvraag van de toekomst. Integraal capaciteitsmanagement kan zorgaanbieders helpen hier tijdig op in te spelen. Het geeft namelijk antwoord op de vraag waar, wanneer en hoeveel inzet van zorgaanbieders er nodig gaat zijn in het toekomstige zorgproces. Door hier tijdig mee aan de slag te gaan speelt u in op de veranderende patiëntvraag en kunt u sturen op een gerichter aanbod van zorg.

Integraal capaciteitsmanagement vergt meer dan alleen de inzet van data en instrumenten: dit vergt veranderkracht. Veranderkracht stelt de eigen mensen in staat en motiveert hen om veranderingen door te voeren, vast te houden en te blijven verbeteren. Deze inbedding van capaciteitsmanagement binnen de organisatiestructuur stelt uw organisatie in staat om accuraat op de voorziene ontwikkelingen van het komende jaar in te spelen. Ga daarom vroegtijdig met elkaar in gesprek over wat de verandering betekent voor uw organisatie, afdeling en medewerkers en laat hen meedenken over de veranderingen die nodig zijn.

Ontregel de zorg
Voor zorgaanbieders wordt 2019 hét jaar om aan de slag te gaan met het verminderen van regeldruk. Onderzoek van de denktank ‘(Ont)regel de Zorg’ laat zien dat het uitvoeren van administratieve handelingen 40% van de werktijd van zorgverleners beslaat. Daarnaast is het verlagen van deze administratielast in het Hoofdlijnenakkoord genoemd als belangrijke doelstelling voor de komende periode en heeft het ministerie van VWS het ‘Actieplan (Ont)Regel de Zorg’ gepubliceerd. Het actieplan biedt voor zorgaanbieders een heldere focus waarmee zij aan de slag kunnen. Voorbeelden van concrete stappen uit dit actieplan zijn het organiseren van schrapsessies, het platform ORDZ.nl (met daarop goede voorbeelden) en het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR). Het plan bevat daarnaast verschillende maatregelen om zorgorganisaties te faciliteren in het ontregelen van de zorg. Ook biedt het ministerie van VWS experimenteerruimte in de wet- en regelgeving, waarbij geslaagde experimenten kunnen leiden tot een aanpassing in regelgeving.

Dit is hét moment om in uw zorginstelling aan de slag te gaan met de ervaren regeldruk! Wat is uw aanpak om in de praktijk regelarm(er) te gaan werken? Welke regels ervaren uw professionals en patiënten als overbodig? En wat levert het op als deze regels geschrapt worden? Een mooi startpunt is een onderzoek naar het nut van regels en registraties, om zo de administratieve last binnen uw organisatie inzichtelijk te maken en waar mogelijk te verlagen. Geef iedereen in de organisatie de kans om mee te denken en begin klein, met bijvoorbeeld een top 10 aan verbeterideeën. Wij hebben eerder al de belangrijkste tips voor het ontregelen van de zorg op een rijtje gezet. In 2019 zullen wij wederom een bijeenkomst organiseren die (ont)regel de zorg als thema heeft.

Qmentum Global
Het NIAZ hanteert per 1 januari 2020 een nieuw leidend normenkader bij audits: Qmentum Global. Dit kader heeft toenemende aandacht voor de wensen en behoeften van patiënten en hun familie. Het normenkader vraagt dat u de patiënt en zijn familie op alle niveaus (in de spreekkamer, op afdelingsniveau, op organisatieniveau en overstijgend) betrekt bij de kwaliteit en veiligheid van zorg. Hoewel het voor de meeste zorgorganisaties niet de eerste keer is zijn dat ze opgaan voor NIAZ-Qmentum (dat betekent dat er al een stevig kwaliteitsfundament in uw organisatie aanwezig is), is dit wel een aandachtspunt voor de komende tijd. Wat is de rol van de patiënt in uw organisatie? In het voorjaar van 2018 organiseerden wij een intervisiebijeenkomst over ‘Qmentum Global en de rol van de patiënt’, lees hier ter inspiratie het verslag.

Waarom aan de slag met patiëntparticipatie in 2019?
Patiëntparticipatie is, zoals u in bovenstaande alinea kon lezen, een belangrijk speerpunt in de zorg voor 2019. Het is niet alleen verstandig om hiermee aan de slag te gaan, omdat de vraag toeneemt vanuit externe partijen, zoals accreditatieinstellingen en verzekeraars. Ook, en nog veel belangrijker, verbetert dit echt de zorg voor de patiënt. Patiënten bezitten immers specifieke, unieke ervaringsdeskundigheid op hun eigen zorgproces. Inzicht in de persoonlijke situatie, de behandeling, de ziekte en het herstel. Bovendien zijn patiënten bekend met het zorgsysteem en het traject dat zij doorlopen. Zij kunnen dus een waardevolle bijdrage leveren aan het verbeteren van de zorg. Genoeg reden om hier in 2019 mee aan de slag te gaan!

Wat is patiëntparticipatie voor u als organisatie? En welke veranderingen in handelen en denken zijn er voor nodig om dit te realiseren? Op 27 november organiseren wij een intervisiebijeenkomst over Patiëntparticipatie, waarbij u van harte welkom bent om hierover met elkaar van gedachten te wisselen.  

Concluderend
In 2019 zien we verschuivingen van de tweede- naar eerstelijnszorg (de juiste zorg op de juiste plek). Hierdoor gaat ook een verschuiving ontstaan van het aanbod van zorgaanbieders in zowel de eerste als de tweede lijn. Zorgaanbieders kunnen hier alvast op anticiperen door actief aan de slag te gaan met (integraal) capaciteitsmanagement. Ook blijft het terugdringen van administratieve lasten een aandachtspunt voor 2019. Minder tijd voor administratie betekent namelijk meer tijd voor de patiënt in de spreekkamer. Dezelfde patiënt wil ook steeds meer betrokken worden bij de beslissingen die in deze spreekkamer genomen worden. De rol van de patiënten in hun eigen zorgproces wordt dus steeds groter.

Wilt u de eerste stappen gaan zetten met het terugbrengen van de administratieve lasten binnen uw organisatie, zicht krijgen op de toekomstige benodigde capaciteit of bent u gewoon benieuwd naar wat deze ontwikkelingen betekenen voor uw organisatie? Neemt u dan contact op met onderstaande consultants.