Hans Brehler is Directeur bij Coöperatie Rijn & Duin en draagt de eerstelijnszorg een warm hart toe. Vanuit zijn rol kent hij vele huisartsenpraktijken in de regio: waar het schuurt, waar het stroomt en waar de druk oploopt. Maar de signalen van een toenemend tekort aan praktijkruimte en uitdagingen op het gebied van personele capaciteit stapelden zich op. Wachtlijsten, patiëntenstops, praktijken die niet meer kunnen uitbreiden, nieuwe huisvesting zoeken en wijken waar de druk écht te hoog werd. Hans Brehler: “Ik voelde dat we data nodig hadden. Niet om gelijk te hebben, maar om de urgentie van het probleem verder inzichtelijk te maken.”

Q-Consult Zorg werd gevraagd om die objectieve basis te leggen. Hoeveel huisartsenzorg is straks nodig? Welke personele capaciteit hoort daarbij? En hoeveel vierkante meter praktijkruimte vraagt dat van de gemeenten in de komende tien jaar? 

Analyse die het gesprek verandert

Toen Hans Brehler de eerste resultaten van onze analyse onder ogen kreeg, viel hij even stil. Bekend was dat de tekorten in huisartsencapaciteit en passende huisvesting groot waren, maar om dit in cijfers doorgerekend te zien was toch even schrikken. Vooral de prognoses richting 2030 en 2035 maakten indruk. Zo blijkt hieruit dat er over tien jaar zeker elf extra huisartsen nodig zijn in de gemeente Leiden. We lieten voor enkele gemeenten in de regio Zuid-Holland Noord zien hoe snel de bevolking groeit, hoe de vergrijzing doorzet en wat dit betekent voor de toekomstige zorgbehoefte en benodigde capaciteit in personeel en praktijkruimte. Deze inzichten sluiten nauw aan bij de analyses die in de vernieuwde Handreiking Huisvesting huisartsen en gezondheidscentra (oktober 2025) worden verwacht van regio’s, gemeenten en zorgverzekeraars. (Bron 1: Rijksoverheid). “De analyse verandert het gesprek  met gemeenten en zorgverzekeraars over de noodzaak tot actie,” zei Hans Brehler. En dat deed het ook.

De kracht zat niet alleen in de cijfers, maar vooral in de manier waarop de inzichten visueel en begrijpelijk werden gepresenteerd: kaarten, grafieken en kleurbeelden die in één oogopslag lieten zien waar de knelpunten binnen de gemeenten zich concentreerden. Hans vertelde later: “De gepresenteerde kaarten met inwonersgroei per wijk maakten zichtbaar dat de toekomstige opgave niet in elke wijk hetzelfde is. Dat inzicht helpt om beter prioriteiten te stellen.”

Reactie van de regio

De impact van het delen van de conclusies uit het rapport met de betrokken partijen liet niet lang op zich wachten. In verschillende wijksamenwerkingsverbanden zorgden de visualisaties en cijfers voor waardevolle gesprekken. Daarnaast hielp presentatie van de cijfers aan de zorgverzekeraar om het gesprek over toekomstige capaciteit en mogelijke financieringsrichtingen te verdiepen. De wethouder van de gemeente Leiden bracht bovendien het rapport onder de aandacht van de gemeenteraad, waar het werd aangegrepen om dieper in gesprek te gaan over de toekomstige inrichting van de huisartsenzorg in de gemeente. Ook de coöperatie Rijn en Duin gebruikt de data om toekomstig beleid te ontwikkelen en activiteiten in te zetten die ondersteuning bieden bij het vinden van personeel (recruitment) en huisvesting (aanstellen van een huisvestingsadviseur).

Landelijke uitdaging

Deze uitdaging wordt niet enkel in deze regio gezien. De huisartsenzorg kampt landelijk met tekorten. Door bevolkingsgroei en vergrijzing stijgt de zorgvraag, terwijl praktijkhouders en ondersteunend personeel uitstromen en vacatures moeilijk worden vervuld. Daarnaast ervaart ruim driekwart van de huisartsen huisvestingsproblemen, zoals te kleine of ongeschikte praktijkruimte, wat de toegankelijkheid verder onder druk zet (bron 2: LHV).

Deze case laat zien hoe goede data het gesprek aan de regionale overlegtafel structureert, urgentie zichtbaar maakt en partijen naar één gedeeld beeld brengt. Benieuwd wat deze aanpak voor jouw gemeente of regio kan betekenen? Neem gerust vrijblijvend contact met ons op. We denken graag mee.