Hoe gaan ziekenhuizen om met het stuwmeer aan zorg?

Hoe gaan ziekenhuizen om met het stuwmeer aan zorg?

Op donderdag 14 mei vond de intervisiebijeenkomst ‘capaciteitsplan stuwmeer aan zorg’ plaats. Met negen ziekenhuizen gingen wij in gesprek over hoe de reguliere zorg langzaam opgestart kan worden nu het aantal COVID-19 patiënten lijkt te stabiliseren. Hoe gaan ziekenhuizen hiermee om? Hoe groot is het stuwmeer aan zorg eigenlijk? En wat doet het met je beschikbare capaciteiten? Dit artikel geeft inzicht in de overeenkomsten en verschillen tussen de ziekenhuizen. 

Is er sprake van een ‘stuwmeer aan zorg’?
Alle deelnemende ziekenhuizen zijn bezig met het opstarten van de reguliere zorg. Ze hebben de afgelopen maanden snel moeten schakelen, wat heeft geresulteerd in een snelle ontwikkeling van integraal capaciteitsmanagement en de opschaling van zorg. Maar, maken zij zich zorgen over het stuwmeer aan zorg? Daar zijn de meningen over verdeeld. Het ene ziekenhuis maakt zich niet zoveel zorgen, vooral omdat het stuwmeer snel weg te werken is. Andere ziekenhuizen maken zich zorgen over de opschaling en of dit met de overgebleven capaciteit snel genoeg opgepakt kan worden. De onzekerheid over de grootte van het stuwmeer aan zorg heeft ook te maken met het gebrek aan inzicht hierin. Huisartsen en bevolkingsonderzoeken starten langzaam weer op en de schaal en effecten hiervan zijn nog niet duidelijk. Deze componenten maken dat inzicht in de grootte van het stuwmeer, en het effect hiervan op de reguliere zorg, onduidelijk is en blijft. 

Hoe gaan ziekenhuizen om met personeelskrapte?
Het personeel heeft het zwaar gehad de afgelopen maanden. Dat is dan ook het credo van de ziekenhuizen: er is maar één pot aan personeel – daar moet je zuinig op zijn. Met name het personeel van de al schaarse functies hebben veel overuren gemaakt. Hoe zorg je ervoor dat, met al die overuren, er straks ook nog voldoende personeel is in het najaar? Ziekenhuizen neigen er daarom naar om de jaarurensystematiek die voorheen leefde, tijd voor tijd, los te laten en te kiezen voor uitbetaling van de gemaakte overuren. Op deze manier zijn er dit najaar ook nog werkuren beschikbaar. Daarnaast is het belangrijk dat personeel ondanks de drukte met vakantie gaat om op te laden.  

Hoe bepaal je de prioritering van zorg?
In de opschaling van de reguliere zorg is het noodzakelijk om een bepaalde prioritering aan te brengen. Je kunt immers niet alle zorg in een keer opstarten of inhalen. Ziekenhuizen gaan verschillend om met het bepalen van de prioritering. Enkele genoemde criteria om op te prioriteren zijn de urgentiestatus, het effect op schaarse capaciteiten, de IC-capaciteit, de verwachte ligduur, voorspelde uitstroom naar de VVT en een enkele keer strategische keuzes of financiën. Wel wordt overal actief de medische specialist betrokken in het prioriteringsproces. De urgentieklasselijst, samengesteld door de NZa, wordt door sommige ziekenhuizen als hulpmiddel gebruikt, maar nergens is deze lijst leidend. 

Interventies
Ziekenhuizen zien het belang van het inzetten van interventies. Op deze manier kan schaarse capaciteit effectief worden benut. Deze interventies worden nu veelal lokaal ingezet en nog iets minder centraal opgepakt. Dit artikel geeft inzicht in mogelijke interventies die wij op dit moment veelal zien. 

Strategische keuzes op lange termijn?
Tenslotte is het duidelijk dat ziekenhuizen zich met name focussen op het hier en nu. Strategische keuzes voor de langere termijn? Daar zijn ze nog niet zo mee bezig. Wel is er veel gewerkt met scenario’s – en zijn daar nu met de opschaling van zorg ook mee bezig. Wanneer er straks meer tijd komt, is het wellicht ook een mogelijkheid om scenario’s te ontwikkelen voor de langere termijn.

Nieuwe bijeenkomst op 30 juni
We zijn blij met de enthousiaste reacties die we kregen van deelnemers. Het delen van ervaringen en het bespreken van knelpunten wordt als waardevol ervaren. We organiseren daarom graag een tweede intervisie op dinsdag 30 juni van 10.00 - 12.00 uur. Tijdens deze intervisie ligt de focus op het delen van concrete successen en worden eventuele vraagstukken van ziekenhuizen centraal gesteld. Aanmelden kan via deze link.

Meer weten over het inspelen op het stuwmeer aan zorg? Lees er hier meer over. Neem voor vragen of meer informatie contact op met adviseur Sanne van Logten